ریتم ششهشتم ایرانی با گیتار؛ از شمارش تا همراهی روان
ششهشتم را با حس درست، تکیههای روشن و حرکت آزاد دست یاد بگیرید و آن را در ترانههای شاد ایرانی به کار ببرید.
ششهشتم را باید حس کرد، نه فقط حفظ
ریتم ششهشتم در بسیاری از ترانههای شاد ایرانی شنیده میشود. لغزش رایج هنرجو این است که شش ضربه را پشت سر هم و با یک نیرو میزند؛ نتیجه حالتی خشک و شتابزده پیدا میکند. این ریتم از دو دستهٔ سهتایی ساخته میشود و تکیهٔ اصلی روی آغاز هر دسته است: یک دو سه، چهار پنج شش. ضرب یک پررنگتر و ضرب چهار کمی سبکتر از آن است.
پیش از گرفتن گیتار
با دو دست روی پا بزنید: روی «یک» ضربهای پُر، روی «دو و سه» دو ضربهٔ سبک، روی «چهار» ضربهای میانه و روی «پنج و شش» دو ضربهٔ سبک. همزمان بگویید «تُم تَک تَک، تُم تَک تَک». این هجاها نسخهٔ قطعی ریتم نیستند؛ فقط کمک میکنند سنگینی و سبکی ضربها در تن جا بیفتد.
حرکت پایهٔ دست راست
- سیمها را با دست چپ آرام خفه کنید.
- روی ضرب یک، ضربهٔ رو به پایین و پُر بزنید.
- روی دو و سه، یک پایین و یک بالا با نیروی کمتر اجرا کنید.
- همین حرکت را برای چهار، پنج و شش تکرار کنید؛ ضرب چهار را از یک سبکتر نگه دارید.
- مچ را آزاد بگذارید و حرکت را حتی میان ضربههای کمرنگ متوقف نکنید.
صدای بم و زیر را جدا کنید
برای خوشآهنگ شدن همراهی، همهٔ ضربهها نباید تمام شش سیم را درگیر کنند. ضرب یک را بیشتر روی سیمهای بم و ضربهای سبک را روی سه یا چهار سیم زیر بزنید. این جابهجایی کوچک، گفتوگویی میان بم و زیر میسازد و ریتم را به همراهیهای آشنای ایرانی نزدیک میکند. دست را به زور هدفگیری نکنید؛ دامنهٔ حرکت را اندکی کوتاه یا بلند کنید.
آکورد را دیر اضافه کنید
تا زمانی که بتوانید یک دقیقه روی سیمهای خفهشده بیوقفه بنوازید، سراغ تعویض آکورد نروید. سپس یک آکورد مانند Am را بگیرید و چهار میزان بزنید. در گام بعد، دو آکورد Am و E یا Em و D را هر دو میزان عوض کنید. اگر هنگام تعویض، دست راست ایستاد، سرعت را کم کنید؛ نگه داشتن زمان از پُر بودن همهٔ صداها مهمتر است.
سه لغزش رایج
- تکیه روی همهٔ ضربها: ریتم را سنگین و خستهکننده میکند.
- تند شدن در نیمهٔ دوم: معمولاً از ضعیف بودن شمارش چهار تا شش میآید.
- حرکت از آرنج: دست را زود خسته میکند؛ نیروی اصلی از مچ آزاد میآید.
برنامهٔ دهدقیقهای
دو دقیقه دست زدن و شمردن، سه دقیقه روی سیم خفه، سه دقیقه با یک آکورد و دو دقیقه با دو آکورد تمرین کنید. صدای خود را ضبط کنید و فقط به فاصلهٔ ضربها گوش دهید. وقتی سه دور یکدقیقهای بدون شتاب و گرفتگی اجرا شد، سرعت را اندکی بالا ببرید.
