تربیت گوش برای گیتاریستها؛ تشخیص آکورد و پیدا کردن ملودی
گوش موسیقایی استعداد مادرزادی نیست. با آواز، مقایسه و ساز، روزی ده دقیقه تمرین کنید تا فاصلهها، آکوردها و ملودیها را بهتر بشنوید.
گوش موسیقایی یعنی چه؟
تربیت گوش یعنی بتوانید چیزی را که میشنوید نامگذاری، پیشبینی یا روی ساز پیدا کنید. لازم نیست «گوش مطلق» داشته باشید. بیشتر نوازندگان از گوش نسبی استفاده میکنند: رابطه یک نت با نت دیگر و نقش یک آکورد در گام را میشنوند. این مهارت دقیقاً مثل هماهنگی انگشتان با تمرین رشد میکند.
اصل طلایی: قبل از نواختن، بخوانید
یک نت روی گیتار بزنید، صبر کنید و همان ارتفاع را با صدای خود زمزمه کنید. سپس نت را دوباره بزنید و مقایسه کنید. کیفیت صدای خوانندگی مهم نیست؛ این کار حلقه میان گوش، تصور ذهنی و حرکت دست را میسازد.
تمرین نت پایه
- یک آکورد ساده مثل C را چند بار بزنید.
- پس از قطع صدا، نتی را بخوانید که حس «خانه» و پایان دارد.
- نت C را روی گیتار بزنید و پاسخ خود را بررسی کنید.
- همین کار را با G، Am و D تکرار کنید.
پیدا کردن نت خانه، اولین قدم برای تشخیص گام و آکوردهای یک آهنگ است.
ماژور و مینور را مقایسه کنید
آکورد A ماژور و A مینور را پشت سر هم بزنید. بهجای برچسب کلی «شاد و غمگین»، روی نتی تمرکز کنید که تغییر کرده است. سپس جفتهای E/Em و D/Dm را امتحان کنید. هر روز چند آزمون تصادفی بگیرید و پاسخ را فقط پس از شنیدن ثبت کنید.
پیدا کردن ملودی روی یک سیم
یک ملودی بسیار آشنا و کوتاه انتخاب کنید. نخست آن را زمزمه کنید، سپس نت اول را روی یک سیم پیدا کنید. برای هر نت بعدی تصمیم بگیرید صدا بالاتر رفته، پایینتر آمده یا تکرار شده است. محدود شدن به یک سیم، شکلهای حفظشده را کنار میزند و گوش را وادار به هدایت دست میکند.
درآوردن آکورد یک آهنگ
بخش کوتاهی را در حلقه پخش کنید و ابتدا ضرب و محل تغییر آکوردها را با دست زدن مشخص کنید. بعد نت پایه احتمالی را پیدا کنید. آکورد ماژور یا مینور آن نت را امتحان کنید و به صدای باس خواننده یا سازها توجه کنید. اگر درست نبود، از آکوردهای رایج همان گام استفاده کنید؛ هر بار فقط یک میزان را حل کنید.
پاسخ را زود نگاه نکنید
تب و آکورد آماده برای بررسی نهایی مفید است، اما اگر پیش از تلاش سراغش بروید مرحله یادگیری حذف میشود. پنج دقیقه حدس بزنید، پاسخ خود را بنویسید، بعد با نسخه معتبر مقایسه کنید. حتی پاسخ اشتباه هم وقتی علتش را پیدا کنید تمرین ارزشمندی است.
برنامه روزانه دهدقیقهای
- ۲ دقیقه: هماهنگ کردن صدا با نت گیتار
- ۲ دقیقه: یافتن نت پایه
- ۲ دقیقه: تشخیص ماژور و مینور
- ۴ دقیقه: پیدا کردن یک عبارت ملودیک یا یک تغییر آکورد
از قطعههای ساده و آشنا شروع کنید و نتیجه را ثبت کنید. پیشرفت گوش آهسته اما انباشتی است؛ بعد از چند هفته متوجه میشوید پیش از لمس دسته، صدای نت بعدی را در ذهن میشنوید.
