نگهداری گیتار در آبوهوای ایران؛ از خشکی هوا تا جابهجایی ساز
ساز را در برابر خشکی، گرما، رطوبت و گردوغبار نگه دارید و نشانههای هشداردهندهٔ چوب و دسته را زود بشناسید.
چوب با هوا زندگی میکند
گیتار چوبی با تغییر رطوبت و دما اندکی باز و بسته میشود. خشکی شدیدِ بسیاری از شهرهای مرکزی ایران، گرمای کنار بخاری و کولر گازی میتواند چوب را آبرفته کند. در شهرهای مرطوب شمال و جنوب نیز رطوبت زیاد ممکن است ساز را سنگین، دسته را ناپایدار و بخشهای فلزی را زنگزده کند.
رطوبت مناسب را اندازه بگیرید
برای بیشتر گیتارهای چوبی، رطوبت نسبی نزدیک ۴۵ تا ۵۵ درصد آسوده است. حدس زدن از روی پوست دست یا گزارش هواشناسی کافی نیست؛ یک رطوبتسنج کوچک در اتاق یا جعبهٔ ساز بگذارید. عددِ داخل خانه میتواند با هوای بیرون بسیار فرق داشته باشد.
در هوای خشک چه کنیم؟
اگر رطوبت چند روز زیر ۴۰ درصد ماند، ساز را در جعبهٔ سخت یا کیف مناسب نگه دارید و از رطوبترسان ویژهٔ گیتار طبق دستور سازنده بهره ببرید. اسفنج خیس یا ظرف آب را آزادانه در جعبه نگذارید؛ تماس آب و رطوبت بیش از اندازه به چوب، چسب و سیم آسیب میزند. رطوبترسان را مرتب بررسی کنید.
در هوای مرطوب چه کنیم؟
تهویهٔ ملایم و رطوبتگیر اتاق یا جعبه کمک میکند. ساز را در کیف نمدار نبندید و پس از جابهجایی در باران، بیرون کیف را خشک کنید. بستههای نمگیر معمولی ظرفیت محدودی دارند و جای اندازهگیری را نمیگیرند. اگر عدد پیوسته بالای ۶۰ درصد است، کنترل پایدار اتاق بهتر از افزودن چند بستهٔ ناشناخته است.
جای امن در خانه
- دور از بخاری، شوفاژ، کولر و تابش مستقیم پنجره
- دور از آشپزخانه و دیوار نمدار
- روی پایهٔ پایدار یا در جعبه، نه تکیهداده به دیوار
- جایی که کودک یا رفتوآمد به آن برخورد نکند
در خودرو، دما با سرعت بالا میرود یا پایین میآید. ساز را در صندوق یا اتاق خودرو رها نکنید.
جابهجایی میان دو دما
وقتی از سرمای بیرون وارد اتاق گرم میشوید، جعبه را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بسته نگه دارید تا دما آرام برابر شود. تغییر ناگهانی میتواند روی پرداخت ساز و کشش اجزا اثر بگذارد. برای سفر، سیمها را بیدلیل کاملاً شل نکنید؛ مگر سازنده یا شرکت حمل دستور دیگری داده باشد.
پاکیزگی و نشانههای هشدار
پس از نواختن، سیمها و جاهایی را که با دست تماس داشتهاند با پارچهٔ نرم و خشک پاک کنید. مواد شویندهٔ خانگی یا روغن ناشناخته روی بدنه نزنید. بیرون زدن لبهٔ پردهها، پایین آمدن ناگهانی سیمها، ترک باریک روی صفحه، برآمدگی غیرعادی، بوی نم یا زنگزدگی پیوسته نشانهٔ بررسی فوریاند. تنظیم بهموقع نزد سازگر مطمئن، از تعمیر سنگین پیشگیری میکند.